Hợp đồng lao động không thời hạn: Quy định mới nhất và những quyền lợi người lao động cần biết

Hợp đồng lao động không thời hạn: Quy định mới nhất và những quyền lợi người lao động cần biết

Hợp đồng lao động không thời hạn là loại hợp đồng mang lại sự ổn định trong công việc, đồng thời bảo đảm đầy đủ quyền lợi về tiền lương, bảo hiểm và các chế độ theo quy định của pháp luật. Vậy loại hợp đồng này được quy định như thế nào? Hình thức giao kết ra sao và khi nào doanh nghiệp bắt buộc phải ký? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn cập nhật đầy đủ quy định mới nhất theo Bộ luật Lao động 2019 (Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH năm 2026). 

1. Kiến thức cơ bản về hợp đồng lao động không thời hạn

Theo điểm a khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động không xác định thời hạn là:

Hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.

Hiểu một cách đơn giản, đây là loại hợp đồng không ghi rõ ngày kết thúc. Quan hệ lao động sẽ tiếp tục được duy trì cho đến khi:
– Người lao động nghỉ việc theo quy định
– Người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng đúng căn cứ pháp luật
– Hai bên cùng thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.

Khác với Hợp đồng Lao động xác định thời hạn (có thời hạn tối đa 36 tháng), hợp đồng lao động không xác định thời hạn giúp người lao động có sự ổn định về công việc, hạn chế rủi ro phải ký lại hợp đồng nhiều lần.

Đặc điểm của Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn

Loại hợp đồng này có một số đặc điểm nổi bật như:
– Không quy định ngày hết hạn hợp đồng
– Người lao động được làm việc lâu dài nếu hai bên vẫn duy trì quan hệ lao động
– Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng của người sử dụng lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt các căn cứ và trình tự theo Bộ luật Lao động
– Người lao động được hưởng đầy đủ các quyền lợi về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các chế độ khác theo quy định pháp luật.

Đây cũng là loại hợp đồng được nhiều người lao động mong muốn ký kết bởi tính ổn định và khả năng bảo vệ quyền lợi tốt hơn so với hợp đồng xác định thời hạn.

2. Hình thức giao kết hợp đồng

Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, Hợp đồng Lao động được giao kết dưới các hình thức sau:

1. Giao kết bằng văn bản
   Đây là hình thức phổ biến nhất. Hợp đồng được lập thành 02 bản, trong đó:
   – Người lao động giữ 01 bản
   – Người sử dụng lao động giữ 01 bản
   Việc giao kết bằng văn bản giúp đảm bảo quyền lợi của cả hai bên khi phát sinh tranh chấp.
2. Giao kết thông qua phương tiện điện tử
   Bên cạnh hợp đồng giấy, pháp luật hiện nay cho phép các bên ký kết hợp đồng bằng thông điệp dữ liệu điện tử theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.
   Hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng bằng văn bản, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
3. Giao kết bằng lời nói
   Theo khoản 2 Điều 14 Bộ luật Lao động, hai bên chỉ được giao kết bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt mà pháp luật bắt buộc phải lập thành văn bản, như:
   – Thuê người chưa đủ 15 tuổi làm việc;
   – Người lao động là người giúp việc gia đình;
   – Một số trường hợp khác được Bộ luật Lao động quy định.

3. Ưu và nhược điểm của hợp đồng lao động không thời hạn

a. Ưu điểm của Hợp đồng Lao động không thời hạn

Người lao động được đảm bảo việc làm ổn định
Một trong những ưu điểm lớn nhất của Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn là người lao động không phải lo lắng về thời điểm hợp đồng hết hiệu lực.

Khác với hợp đồng lao động xác định thời hạn, người lao động sẽ không phải trải qua việc gia hạn hoặc ký lại hợp đồng sau mỗi chu kỳ làm việc. Điều này giúp họ yên tâm công tác, tập trung phát triển chuyên môn và xây dựng lộ trình nghề nghiệp lâu dài tại doanh nghiệp.

Đối với nhiều doanh nghiệp, đội ngũ nhân sự ổn định cũng góp phần giảm tỷ lệ nghỉ việc, tiết kiệm chi phí tuyển dụng và đào tạo nhân sự mới.

Quyền lợi của người lao động được bảo đảm tốt hơn
Khi ký Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn, người lao động vẫn được hưởng đầy đủ các quyền lợi theo quy định của pháp luật như:

– Tiền lương theo thỏa thuận.
– Chế độ nâng lương.
– Thưởng theo quy chế của doanh nghiệp.
– Tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
– Bảo hiểm y tế.
– Bảo hiểm thất nghiệp.
– Nghỉ phép năm.
– Nghỉ lễ, nghỉ Tết.
– Chế độ thai sản, ốm đau, tai nạn lao động (nếu đủ điều kiện).

Đây đều là các quyền lợi được quy định trong Bộ luật Lao động 2019 và Luật Bảo hiểm xã hội, không phụ thuộc vào việc người lao động ký hợp đồng xác định thời hạn hay Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn. Tuy nhiên, với loại hợp đồng không thời hạn, người lao động có điều kiện duy trì các quyền lợi này trong thời gian dài và ít chịu ảnh hưởng bởi việc hợp đồng hết hạn.

Doanh nghiệp không thể chấm dứt hợp đồng một cách tùy ý
Theo Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng trong những trường hợp mà pháp luật quy định. Nếu chấm dứt trái quy định, doanh nghiệp phải thực hiện các nghĩa vụ bồi thường theo Điều 41 Bộ luật Lao động 2019.

Nhờ đó, Hợp đồng Lao động không thời hạn giúp bảo vệ người lao động tốt hơn trước nguy cơ bị chấm dứt việc làm một cách tùy tiện.

Thuận lợi khi xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp

Khi có công việc ổn định, người lao động sẽ dễ dàng:
– Được xem xét bổ nhiệm vị trí cao hơn.
– Được doanh nghiệp đầu tư đào tạo.
– Tham gia các chương trình phát triển năng lực.
– Có cơ hội tăng lương định kỳ.
– Được quy hoạch vào các vị trí quản lý.

Đối với nhiều Doanh nghiệp, việc đầu tư đào tạo thường ưu tiên những nhân sự có định hướng gắn bó lâu dài thay vì lao động thời vụ hoặc hợp đồng ngắn hạn.

Tăng sự gắn kết giữa người lao động và doanh nghiệp

Một môi trường làm việc ổn định sẽ tạo điều kiện để người lao động xây dựng mối quan hệ với đồng nghiệp, nâng cao tinh thần trách nhiệm và phát huy năng lực trong công việc.

Về phía Doanh nghiệp, đội ngũ nhân sự ổn định cũng giúp duy trì văn hóa Doanh nghiệp, hạn chế tình trạng biến động nhân sự và nâng cao hiệu quả hoạt động.

b. Nhược điểm của Hợp đồng Lao động không thời hạn

Doanh nghiệp khó chủ động điều chỉnh Nhân sự

Do được pháp luật bảo vệ khá chặt chẽ nên Doanh nghiệp không thể chấm dứt Hợp đồng Lao động không thời hạn chỉ vì lý do muốn thay đổi nhân sự hoặc tái cơ cấu thông thường.

Nếu không thuộc các trường hợp luật cho phép, việc đơn phương chấm dứt hợp đồng có thể bị xem là trái pháp luật và phát sinh nghĩa vụ bồi thường.

Người lao động phải tuân thủ thời hạn báo trước khi nghỉ việc
Không ít người lao động cho rằng đã ký Hợp đồng Lao động không thời hạn thì có thể nghỉ việc bất cứ lúc nào.

Thực tế, theo Khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, khi đơn phương chấm dứt Hợp đồng Lao động không thời hạn, người lao động phải báo trước ít nhất 45 ngày, trừ các trường hợp được quyền nghỉ việc mà không cần báo trước theo quy định của pháp luật.

Khó thay đổi chính sách nhân sự trong ngắn hạn
Đối với những doanh nghiệp hoạt động theo dự án hoặc có nhu cầu sử dụng lao động ngắn hạn, việc ký Hợp đồng Lao động không thời hạn có thể làm giảm tính linh hoạt trong quản lý nhân sự.

Trong những trường hợp này, Doanh nghiệp thường lựa chọn hợp đồng lao động xác định thời hạn (nếu đáp ứng điều kiện của pháp luật) để phù hợp với kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

4. 03 trường hợp bắt buộc ký hợp đồng lao động không thời hạn

Không phải lúc nào Doanh nghiệp cũng được quyền lựa chọn giữa hợp đồng xác định thời hạn và Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn.

Theo Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, trong một số trường hợp nhất định, Doanh nghiệp bắt buộc phải ký Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn với người lao động.

Dưới đây là ba trường hợp phổ biến mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

a. Hai bên thỏa thuận ngay từ đầu 

Ngay từ khi tuyển dụng, nếu người lao động và người sử dụng lao động thống nhất giao kết Hợp đồng Lao động không thời hạn thì pháp luật hoàn toàn cho phép.

Việc lựa chọn loại hợp đồng này thường áp dụng đối với:
– Nhân sự chủ chốt.
– Lao động có chuyên môn cao.
– Quản lý cấp trung, cấp cao.
– Người lao động mà doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng lâu dài.

Trong trường hợp này, hợp đồng sẽ không ghi thời điểm kết thúc và có hiệu lực cho đến khi phát sinh căn cứ chấm dứt theo quy định của pháp luật.

b. Hợp đồng xác định thời hạn hết hiệu lực mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc

Theo khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, sau khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn:

– Nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong 30 ngày kể từ ngày hợp đồng hết hạn, hai bên phải ký hợp đồng mới.

– Trong thời gian chưa ký hợp đồng mới, quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên vẫn được thực hiện theo hợp đồng đã ký.

Nếu quá 30 ngày mà hai bên không ký hợp đồng mới thì Hợp đồng Lao động đã giao kết sẽ tự động trở thành Hợp đồng Lao động không xác định thời hạn.

Ví dụ:

Anh A ký hợp đồng lao động xác định thời hạn từ ngày 01/01/2025 đến hết ngày 31/12/2025.

Sau ngày 31/12/2025, anh A vẫn tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp nhưng đến hết ngày 30/01/2026 hai bên vẫn chưa ký hợp đồng mới.

Theo quy định của pháp luật, từ thời điểm này, hợp đồng lao động của anh A được xác định là Hợp đồng Lao động không thời hạn.

c. Ký liên tiếp 02 lần hợp đồng lao động xác định thời hạn

Theo khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, sau khi đã ký 02 lần Hợp đồng Lao động xác định thời hạn, nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì lần ký tiếp theo bắt buộc phải là Hợp đồng Lao động không thời hạn, trừ các trường hợp đặc biệt mà pháp luật cho phép ký ợp đồng xác định thời hạn nhiều lần (ví dụ: người được thuê làm Giám đốc trong doanh nghiệp có vốn nhà nước, người lao động cao tuổi, lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và một số trường hợp khác theo quy định).

5. Khi nào nên ký kết hợp đồng lao động không thời hạn?

Không phải lúc nào Hợp đồng Lao động không thời hạn cũng là lựa chọn phù hợp với mọi đối tượng. Tùy vào định hướng nghề nghiệp, nhu cầu của doanh nghiệp và mục tiêu phát triển của mỗi cá nhân mà việc lựa chọn loại hợp đồng sẽ có sự khác nhau.

Dưới đây là một số trường hợp người lao động nên ưu tiên ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn.
– Người lao động muốn gắn bó lâu dài với doanh nghiệp
– Người lao động mong muốn được bảo đảm đầy đủ quyền lợi
– Doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng nhân sự ổn định
– Khi người lao động đã đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật

Hợp đồng lao động không thời hạn giúp người lao động có việc làm ổn định và được bảo đảm đầy đủ các quyền lợi theo quy định của pháp luật. Để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động cần nắm rõ các quy định về loại hợp đồng này, đặc biệt là quyền và nghĩa vụ của các bên khi giao kết và thực hiện hợp đồng.

 

HỌC VIỆN ĐÀO TẠO FIRER

Địa chỉ: 92 Huỳnh Tấn Phát, Phường Hoà Cường, TP Đà Nẵng

Website: www.firer.edu.vn

Facebook: facebook.com/firerschool

Hotline: 079 668 1286

Email: firer.edu.vn@gmail.com