Tất tần tật về Hợp đồng Lao động năm 2026
Tất tần tật về hợp đồng lao động năm 2026
Hợp đồng lao động là căn cứ pháp lý quan trọng xác lập quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ quy định về các loại hợp đồng, nguyên tắc và hình thức giao kết, dẫn đến những rủi ro và tranh chấp trong quá trình làm việc. Trong bài viết này, FIRER sẽ giúp bạn hiểu rõ các loại hợp đồng lao động, nguyên tắc, hình thức giao kết và những lưu ý quan trọng trước khi ký kết để bảo vệ quyền lợi của mình.
1. Hợp đồng lao động là gì?
Theo khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên. Trường hợp văn bản có tên gọi khác nhưng có nội dung về việc làm được trả lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát thì vẫn được xác định là hợp đồng lao động.
Hiểu một cách đơn giản Hợp đồng lao động là văn bản ghi nhận các thỏa thuận giữa người lao động và doanh nghiệp trước khi làm việc, bao gồm công việc, mức lương, thời giờ làm việc, chế độ, quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bên. Đây là căn cứ pháp lý giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động và doanh nghiệp trong suốt quá trình làm việc.
2. Các loại hợp đồng lao động
Theo khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động năm 2019, hiện nay pháp luật Việt Nam chỉ còn 02 loại hợp đồng lao động. So với trước đây, Bộ luật Lao động đã bãi bỏ loại hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng nhằm thống nhất việc quản lý quan hệ lao động và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động.
| Tiêu chí | Hợp đồng lao động không xác định thời hạn | Hợp đồng lao động xác định thời hạn |
| Căn cứ pháp lý | Điểm a khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019 | Điểm b khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019 |
| Khái niệm | Là hợp đồng mà hai bên không xác định thời hạn và thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng | Là hợp đồng mà hai bên xác định rõ thời hạn và thời điểm chấm dứt hiệu lực, thời hạn không quá 36 tháng kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực |
| Thời hạn hợp đồng | Không giới hạn thời gian | Tối đa 36 tháng |
| Ngày kết thúc hợp đồng | Không ghi ngày kết thúc | Phải ghi rõ ngày bắt đầu và ngày kết thúc |
| Tính ổn định | Cao, phù hợp với nhu cầu làm việc lâu dài | Thấp hơn do có thời hạn cụ thể |
| Số lần được ký | Không giới hạn | Được ký thêm 01 lần hợp đồng xác định thời hạn; sau đó nếu người lao động tiếp tục làm việc thì phải ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trừ trường hợp ngoại lệ theo pháp luật |
| Ưu điểm | Ổn định việc làm, bảo đảm quyền lợi lâu dài cho người lao động | Linh hoạt cho doanh nghiệp trong việc tuyển dụng và đánh giá nhân sự |
| Hạn chế | Doanh nghiệp khó chủ động chấm dứt quan hệ lao động nếu không có căn cứ theo luật | Người lao động không có tính ổn định lâu dài do hợp đồng có thời hạn |
Như vậy, theo quy định hiện hành, pháp luật lao động chỉ còn hai loại hợp đồng lao động là hợp đồng lao động không xác định thời hạn và hợp đồng lao động xác định thời hạn. Mỗi loại hợp đồng đều có đặc điểm, phạm vi áp dụng và quy định riêng về thời hạn, quyền lợi cũng như trách nhiệm của các bên.
3. Nguyên tắc giao kết và hình thức của Hợp đồng Lao động
a. Nguyên tắc
Theo Điều 15 Bộ luật Lao động năm 2019, việc giao kết hợp đồng lao động phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
– Tự nguyện: Người lao động và người sử dụng lao động hoàn toàn tự nguyện tham gia giao kết hợp đồng, không bị ép buộc hoặc cưỡng ép dưới bất kỳ hình thức nào.
– Bình đẳng: Hai bên có quyền bình đẳng trong quá trình đàm phán, thỏa thuận các điều khoản của hợp đồng lao động.
– Thiện chí: Các bên cần trung thực, hợp tác và thiện chí trong suốt quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng.
– Hợp tác: Người lao động và người sử dụng lao động cùng hướng đến mục tiêu xây dựng quan hệ lao động ổn định, lâu dài và hài hòa.
– Trung thực: Thông tin về công việc, tiền lương, điều kiện làm việc, trình độ chuyên môn và các nội dung liên quan phải được cung cấp đầy đủ, chính xác.
– Tự do giao kết nhưng không trái pháp luật: Các bên được quyền thỏa thuận các điều khoản của hợp đồng nhưng không được trái với quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội.
Những nguyên tắc trên là nền tảng của mọi hợp đồng lao động. Nếu việc giao kết vi phạm các nguyên tắc này, hợp đồng có thể phát sinh tranh chấp hoặc bị xử lý theo quy định của pháp luật.
b. Hình thức
Theo Điều 14 Bộ luật Lao động năm 2019, hợp đồng lao động có thể được giao kết bằng nhiều hình thức khác nhau. Tuy nhiên, mỗi hình thức sẽ áp dụng trong những trường hợp nhất định.
| Hình thức giao kết | Quy định |
| Bằng văn bản | Đây là hình thức phổ biến nhất. Hợp đồng được lập thành ít nhất 02 bản, người lao động giữ 01 bản và người sử dụng lao động giữ 01 bản. |
| Hợp đồng điện tử | Hợp đồng lao động được giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới dạng thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử. Hình thức này có giá trị pháp lý như hợp đồng bằng văn bản. |
| Bằng lời nói | Chỉ được áp dụng đối với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng, trừ các trường hợp pháp luật bắt buộc phải giao kết bằng văn bản. |
4. Những lưu ý khi ký Hợp đồng Lao động
Để hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi của mình, trước khi ký hợp đồng lao động, người lao động nên kiểm tra kỹ các nội dung dưới đây.
Không nên ký hợp đồng khi chưa đọc kỹ nội dung
Trước khi ký kết, người lao động nên dành thời gian kiểm tra toàn bộ nội dung của hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản về tiền lương, công việc, thời giờ làm việc, chế độ bảo hiểm, điều kiện chấm dứt hợp đồng và trách nhiệm của mỗi bên. Nếu có nội dung chưa rõ, người lao động nên trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp để được giải thích hoặc điều chỉnh trước khi ký.
Không ký hợp đồng lao động để trống thông tin
Việc ký vào hợp đồng chưa hoàn thiện có thể làm phát sinh rủi ro nếu sau đó một bên tự ý bổ sung hoặc sửa đổi nội dung mà bên còn lại không biết hoặc không đồng ý.
Kiểm tra người ký hợp đồng có đúng thẩm quyền hay không
Người lao động cũng cần lưu ý người ký hợp đồng lao động phía doanh nghiệp phải là người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật hoặc được ủy quyền hợp pháp. Nếu hợp đồng được ký bởi người không có thẩm quyền, việc thực hiện hoặc giải quyết tranh chấp sau này có thể phát sinh nhiều vấn đề pháp lý.
Mỗi bên cần giữ ít nhất một bản hợp đồng
Sau khi hợp đồng lao động được ký kết, người lao động nên yêu cầu nhận lại một bản hợp đồng có đầy đủ chữ ký của các bên (hoặc bản điện tử hợp lệ đối với hợp đồng điện tử). Đây là căn cứ quan trọng để chứng minh quyền và nghĩa vụ của các bên trong quá trình làm việc, đồng thời là tài liệu cần thiết khi giải quyết các chế độ về tiền lương, bảo hiểm xã hội, trợ cấp hoặc tranh chấp lao động.
Hợp đồng lao động là căn cứ pháp lý quan trọng ghi nhận quyền và nghĩa vụ của người lao động cũng như người sử dụng lao động trong suốt quá trình làm việc. Việc hiểu đúng quy định về các loại hợp đồng lao động, nguyên tắc giao kết, hình thức giao kết và những lưu ý trước khi ký kết sẽ giúp các bên bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình và hạn chế những rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
HỌC VIỆN ĐÀO TẠO FIRER
Địa chỉ: 92 Huỳnh Tấn Phát, Phường Hoà Cường, TP Đà Nẵng
Website: www.firer.edu.vn
Facebook: facebook.com/firerschool
Hotline: 079 668 1286
Email: firer.edu.vn@gmail.com
